Menu

स्वदेशमा पौरख – च्याउ खेतीमा विक्रम पुन

अमेरिकामा व्यवस्थापक तहको जागिर छाडेर काठमाडौँमा च्याउ खेती गरिरहेका छन्, ३४ वर्षीय विक्रम पुन ।

समृद्धि सबैको लक्ष्य हुन्छ, तर यसलाई प्राप्त गर्न मानिसहरू फरक-फरक सोच र प्रेरणाबाट अघि बढ्छन्। जस्तो, दैनिक १५०० नेपाली युवा रोजगारीका लागि विदेश गइरहेका बेला ब्रिटिश-गोर्खा मेजर नगेन्द्रबहादुर पुनका छोरा विक्रमले चाहिँ अमेरिकाको माइकल म्यान कम्पनीको सिनियर प्रोडक्सन म्यानेजर पद छाडेर काठमाडौँमा च्याउ खेती थालेका छन्।

गैह्रीधारामा फ्रेस मसरुम प्रालि खोलेका विक्रमले भाडाको साढे दुई रोपनी जग्गामा कन्ये, गोब्रे लगायतका च्याउहरू लगाए पनि उनको रुचि चाहिँ सिताके जातको च्याउमा छ। चीन, जापान र कोरियामा बढी लोकप्रिय सिताके च्याउ नेपालमा प्रति किलो रु.२५०० सम्ममा बिक्री हुन्छ। राजधानीका तारे होटलहरूलाई मासिक बढीमा ४०० किलो च्याउ बेचिरहेका विक्रम अब उत्पादन तेब्बर बनाउने प्रयासमा छन्। विक्रम भन्छन्, “अमेरिकाको फँगी पर्फेक्ट कम्पनीबाट उच्चकोटिको बीउ मगाएर सिताके च्याउ उत्पादन गरिरहेको छु, जसलाई नेपाल सरकारले गुणस्तर प्रमाणपत्र दिइसकेको छ।”

नेपालमा च्याउ खेती गर्ने निर्णय गरेपछि विक्रमले अमेरिकामै यससम्बन्धी एक वर्ष अनुसन्धान गरेका थिए। त्यसपछि काठमाडौँ आएर गल्फुटारमा ३६५ दिनकै तापक्रम मापन गरे। नेपालमा च्याउ हुर्कन केही बढी समय लागे पनि उच्च गुणस्तरको हुने उनको अध्ययनले देखाएको छ। तर, लोडसेडिङले गर्दा च्याउलाई तापक्रम मिलाउन निकै कठिन हुन थालेको उनी बताउँछन्। “बिजुली आउँदा राति १, २ बजे पनि उठेर काम गर्छु”, विक्रम भन्छन्, “बालुवाटारमा तीनतले घर भाडामा लिएर च्याउ खेती गर्दा बिजुलीकै कारण ६ महिनामा रु.१० लाख घाटा सहनु पर्‍यो।
विक्रमको व्यवसाय खस्केको भने छैन, बरु बढेको छ। च्याउ र बीउको माग बढेकाले उनी काठमाडौँका विभिन्न भाग र पोखरामा समेत खेती विस्तार गर्ने योजनामा छन्। यसका लागि उनले केही ब्याङ्कहरूलाई गुहारेका पनि छन्। ब्याङ्कबाट चाहे जति ऋण लगानी आएन भने २० प्रतिशतसम्म शेयर बिक्री गर्ने सोचमा छन्, विक्रम। म्याग्दीको चिमखोलामा पुर्ख्यौली घर भएका उनी च्याउ खेतीमा रु.१ करोड निजी लगानी गरेर सहयोगीहरूसँग दैनिक १४ घण्टा काममा खटिरहेका छन्। “यसमा मजा पनि छ, किनभने म यो दुःख नेपालमै गरिरहेको छु”, उनी सगर्व भन्छन्, “मासिक रु.६ लाखभन्दा माथि कारोबार भयो भने मेरो वित्तीय स्थिति पनि अमेरिकाको सरह हुन्छ।”

तर, बिजुली र पानीको अभाव उनलाई सबभन्दा दिक्क लगाउने चिज भएका छन्। खिन्न पार्ने तेस्रो कुरा सरकारी निकायहरूको व्यवहार हो। सानफ्रान्सिस्को स्टेट युनिभर्सिटीबाट वाणिज्यशास्त्रमा स्नातक विक्रम भन्छन्, “नेपालमै काम गर्छु भन्नेलाई सरकारी हाकिमहरूले उत्साहित पार्नुपर्नेमा बरु विदेशै जाऊ भने जस्तो व्यवहार गर्छन्।”

सन्त गाहा मगर

1 thought on “स्वदेशमा पौरख – च्याउ खेतीमा विक्रम पुन”

  1. Bandhan Chhetri

    Good Evening,
    I am Bandhan Chhetri from maharajgunj chakrapath. I saw your profile. Like you I also want to work and start mushroom project
    . And I want to meet you regarding mushroom so please let me know that where exactly you are working in golfutar and kindly please give me your contact number so that I can contact you to consult…..
    Hoping for prompt and +ve response.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.